Google+

Το παιδί μου με χτυπάει! Πώς αντιδρώ;

Παρόλο που πολλοί γονείς προσπαθούν να αποφύγουν τη χρήση της σωματικής βίας απέναντι στα παιδιά τους – και πιθανώς το καταφέρνουν – διαπιστώνουν με έκπληξη και μάλλον έντονη δυσαρέσκεια ότι το παιδάκι τους, το αγγελούδι τους, έχει αρχίσει να χτυπάει, χρησιμοποιώντας τα χεράκια και τα ποδαράκια του, προκειμένου να δώσει σφαλιάρες, μπουνιές, κλοτσιές προς πάσα κατεύθυνση και κυρίως προς τους ίδιους τους γονείς του!

Το ερώτημα που γεννάται συνήθως είναι «Μα, πού έμαθε να χτυπαει; Εμείς δεν το χτυπήσαμε ποτε!». Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι πολύ απλή: «Δεν χρειάζεται να μάθει κάτι που βγαίνει από μέσα του τόσο αβίαστα όσο το γέλιο όταν νιώθει χαρούμενο». Όσο κι αν ακούγεται παράλογο ή ακόμα και εξωφρενικό, η ανάγκη μας να χτυπήσουμε, να κλοτσήσουμε, να ασκήσουμε πίεση και βία απέναντι σε έναν άλλο άνθρωπο είναι στη φύση μας και συνδέεται με το συναίσθημα του θυμού ή άλλα «συγγενικά» με αυτόν συναισθήματα, όπως η αγανάκτηση, ο εκνευρισμός, η απογοήτευση, η ματαίωση, το μίσος, κλπ.

Όταν κάποιος από το περιβάλλον μας μάς προκαλεί με τις πράξεις, τα λόγια ή τη στάση του πόνο, όταν μας πληγώνει, νιώθουμε θυμό, ο οποίος μας βοηθάει να κινητοποιηθούμε με τρόπο που να εμποδίσουμε ή να σταματήσουμε αυτόν τον πόνο. Για να μπορέσουμε λοιπόν να προστατέψουμε τον εαυτό μας, η φύση μας έχει προικίσει με την τάση να χρησιμοποιούμε βίαια το σώμα μας απέναντι στο «εχθρικό» περιβάλλον.

Ευλογα θα αναρωτηθείτε «Μα οι γονείς είμαστε εχθροί για ένα παιδί;». Φυσικά και όχι. Ωστόσο, ένα παιδί 1, 2 ή 3 ετών που νιώθει το συναίσθημα του θυμού να το κατακλύζει και συνεπακόλουθα το σώμα του να «βράζει» από ενέργεια που θέλει να εκτονωθεί προς τα έξω, δεν μπορεί ακόμα να κατανοήσει την κοινωνική διάσταση της βίας. Απλώς έχει θυμώσει και θέλει «να τα σπάσει όλα!».

Είναι σημαντικό να χρησιμοποιήσουμε τα περιστατικά αυτά για να «διδάξουμε» στο παιδί σε πρώτη φάση ότι αυτό το δυσάρεστο και ορμητικό συναίσθημα που νιώθει είναι θυμός και να του αναγνωρίσουμε το δικαίωμα να το νιώθει, αποφέυγοντας εκφράσεις του τύπου «Μη θυμώνεις» ή «Γιατί θύμωσες τώρα;» ή ακόμα χειρότερα «Τα καλά παιδιά δε θυμώνουν». Σε δεύτερη φάση χρειάζεται να διερευνήσουμε τι είναι αυτό που κάναμε και έχει θυμώσει μαζί μας και σε τρίτη φάση να του δώσουμε να καταλάβει – σε βάθος χρόνου φυσικά – ότι όταν θυμώνει δεν έχει δικαίωμα να μας χτυπάει, λέγοντάς του ότι πονάμε κι αυτό δεν μας αρέσει καθόλου. Μπορούμε να σηκωθούμε από τη θέση μας αποφέυγοντας τα χτυπήματά του ή να το απομακρύνουμε από κοντά μας, λέγοντάς του ότι δεν μπορεί να είναι δίπλα μας και να μας χτυπάει. Για να το βοηθήσουμε, μπορούμε να του δώσουμε εναλλακτικές, όπως το να μας φωνάξει ή να χτυπήσει – κλοτσήσει ένα κουκλάκι ή το μαξιλάρι του καναπέ.

Σε κάθε περίπτωση αν μία τέτοια συμπεριφορά επιμένει χρειάζεται να αναρωτηθούμε ως γονείς μήπως υπάρχουν ζητήματα που μπορεί να προκαλούν έντονο θυμό στο παιδί μας χωρίς και το ίδιο να αντιλαμβάνεται τις αιτίες, οι οποίες σίγουρα δεν έχουν να κάνουν με κάτι ασήμαντο, όπως μία σοκολάτα που ξεχάσαμε να του αγοράσουμε, αλλά ίσως με το γεγονός ότι δεν περνάμε χρόνο μαζί του ή είμαστε υπερβολικά αυστηροί, κλπ. Σε αντίστοιχες περιπτώσεις ενδείκνυται φυσικά συναργασία με ειδικό Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπευτή.

Μαρία Ιωαννίδου

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt, www.child-therapy.gr

Πείτε μας τη γνώμη σας