Google+

Τι κρύβεται πίσω από τις διατροφικές διαταραχές;

 

Η τροφή είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής κάθε ζωντανού οργανισμού. Aποτελεί το καύσιμο που δίνει στον οργανισμό την ενέργεια να λειτουργεί.

Οι διατροφικές συνήθειες είναι συνδεδεμένες με τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου και τις σχέσεις που έχω με το περιβάλλον μου. Οι  διατροφικές μου συνήθειες αποτελούν κομμάτι της ταυτότητας μου γιατί είναι συμπεριφορές μου με αποδέκτη την τροφή- καύσιμο του οργανισμού και με παραλήπτη το σώμα μου.

Δεν τρώω μόνο για να εφοδιάσω τον οργανισμό μου με  καύσιμα αλλά και για να απόλαυση, για κοινωνική δραστηριότητα με παρέα (ελάτε να φάμε και να περάσουμε καλά) ή και για εσωτερική ανακούφιση.

Πολλές φορές χρησιμοποιώ το φαγητό, για να καλύψω εσωτερικά κενά και για να υποκαταστήσω μέσα από αυτό την επικοινωνία μου με το περιβάλλον.

 

Η τροφή μπορεί και κινητοποιεί όλους εκείνους τους μηχανισμούς του εγκεφάλου που συνδέονται με την συναισθηματική μου κατάσταση.

Τόσο η διάθεση μου όσο και η συμπεριφορά μου επηρεάζονται από κάποιες ουσίες (νευροδιαβιβαστές, ντοπαμίνη, κορτιζόλη, επινεφρίνη) που εκκρίνονται από τον εγκέφαλο και συμμετέχουν στη λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Όσο μεγαλώνω, εκπαιδεύω τον εγκέφαλό μου να θυμάται ποια ουσία ή ποια γεύση μου προξενεί την κατάσταση ηρεμίας και ικανοποίησης που χρειάζομαι με αποτέλεσμα να αναζητώ αυτήν την ουσία π.χ «πόσο καλύτερα νιώθω όταν τρώω την αγαπημένη μου σοκολάτα όταν είμαι στεναχωρημένη»

Όταν ξεπερνάω το αγχογόνο ερέθισμα, οι ουσίες (ντοπαμίνη ,κορτιζόλη κ.τ.λ) επανέρχονται στα φυσιολογικά τους επίπεδα. Σε περιπτώσεις χρόνιου άγχους παραμένουν σε υψηλά επίπεδα ή και απορυθμίζονται με αποτέλεσμα να έχω μεγάλη όρεξη και να οδηγούμε σε  εναπόθεση λίπους στο σώμα μου (κυρίως γύρω από την περιοχή της κοιλιάς)

 

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΛΑΥΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

Οι διατροφικές διαταραχές είναι μια κατηγορία ψυχοσωματικών διαταραχών που σχετίζονται με τη διατροφή και το σωματικό βάρος. Οι κυριότεροι τύποι διατροφικών διαταραχών είναι η βουλιμία, η ανορεξία και η ορθορεξία. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παχυσαρκία δεν ανήκει στις διατροφικές διαταραχές και δεν αποτελεί ψυχική διαταραχή (εκτός εάν ψυχολογικοί παράγοντες επηρεάζουν την αιτιολογία της).

Οι διατροφικές διαταραχές κάνουν την πρώτη τους εμφάνιση κατά την περίοδο της εφηβείας ή κατά την πρώιμη ενήλικη ζωή και  απασχολούν το άτομο για όλη του τη ζωή με διαστήματα ύφεσης και επανεμφάνισης.

ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ:

Όταν υποφέρω από βουλιμία, εμφανίζω επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας, στη διάρκεια των οποίων, νιώθω ότι δεν μπορώ να ελέγξω τον εαυτό μου, ώστε να σταματήσω να τρώω. Στη συνέχεια, για να μην πάρω βάρος ,προσπαθώ να τα αποβάλλω είτε προκαλώντας εμετό, είτε κάνοντας χρήση καθαρτικών, είτε κάνοντας υπερβολική άσκηση .

Η τροφή μπορεί να θεωρηθεί  εν μέρει υποκατάστατο της μητρικής αγάπης και της σχέσης που έχω με τη μητέρα μου Όταν δεν υπάρχει υγιής σχέση ή η σχέση θεωρείται ελλιπής τότε μπορώ εύκολα να  καταφύγω σε βουλιμικά επεισόδια για να καλύψω με το φαγητό το κενό της αγάπης, αποδοχής, εκτίμησης που νιώθω. Άλλες φορές πάλι, μπορεί να φοβάμαι την απόρριψη από το περιβάλλον μου

γι αυτό προσπαθώ ν αντισταθμίζω το φόβο μου με πράξεις αυτοπροσφοράς (π.χ λαμβάνω μέρος σε εθελοντικές οργανώσεις προσφέροντας βοήθεια και αγάπη στους άλλους ενώ στην πραγματικότητα εγώ χρειάζομαι αγάπη και αποδοχή)

 

ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ

Όταν υποφέρω από νευρογενή ανορεξία, νιώθω πολύ παχιά ακόμα και όταν το βάρος μου είναι φυσιολογικό ή και κάτω του φυσιολογικού .Έχω διαταραγμένη  αντίληψη του σώματος μου και της εξωτερικής σωματικής μου εικόνας. Δεν μπορώ ν αναγνωρίσω τις σωματικές μου αισθήσεις και κυρίως την αίσθηση της πείνας.

Η αυτοεπιβαλλόμενη  ασιτία είναι ένας από τους τρόπους που βρίσκω για να κατακτήσω την αυτονομία μου. Είναι το λάβαρο της αυτοδυναμίας μου και ο φόβος μου για το άγνωστο και για τις νέες απαιτήσεις της ζωής. Μ ένα τρόπο αρνούμαι να μεγαλώσω .Από την μια χρειάζομαι την ανεξαρτησία μου και παλεύω για αυτήν, και από την άλλη μου είναι πολύ σημαντική η γνώμη των   άλλων ανθρώπων στη ζωή μου.

ΟΡΘΟΡΕΞΙΑ: η νέα τάση στην ομάδα των διατροφικών διαταραχών

Όταν υποφέρω από ορθορεξία ασχολούμαι διαρκώς με τη ποιότητα της τροφής που καταναλώνω. Σκέψεις όπως: «είναι υγιεινό,είναι βιολογικό,να μάθω να αποφεύγω τα τηγανιτά,να μην τρώω βράδυ» τριγυρνούν διαρκώς στο μυαλό μου και επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής μου.

ΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ.

Λειτουργούν ως απάντηση στην οικονομική κρίση και σε όλες αυτές τις αλλαγές που έχουν συμβεί στη ζωή μου και δεν μπορώ να τις διαχειριστώ

Λειτουργούν ως απάντηση στην κάθε είδους κακοποίηση (λεκτική, σωματική, ψυχολογική κ.τλ) που έχω υποστεί στη ζωή μου και δεν μπορώ να την εκφράσω γιατί ντρέπομαι ή γιατί θα μου πουν ότι εγώ έφταιγα.

Λειτουργούν ως απάντηση στα πρότυπα των γυναικών που προβάλλονται μέσα από τα ΜΜΕ και που πρέπει να τα ακολουθήσω για να είμαι αποδεκτή.

Λειτουργούν ως απάντηση στις χλιαρές ανθρώπινες σχέσεις από τις οποίες χάθηκε η αυθεντική επικοινωνία και αλληλοαποδοχή.

Λειτουργούν ως απάντηση….

Τις περισσότερες φορές νιώθω ότι έχω τον έλεγχο αυτού που ζω και δεν χρειάζομαι να το μοιραστώ με κανέναν.«Ποιος θα με καταλάβει άλλωστε, όλοι είναι δοσμένοι στα δικά τους προβλήματα» Άλλες φορές ,ίσως και τις περισσότερες, νιώθω ντροπή για όλο αυτό που μου συμβαίνει.

Το σίγουρο είναι ότι όσο δεν ζητάω βοήθεια, τόσο κακό μου κάνω.

Μοιράζοντας με τον ειδικό αυτό που μου συμβαίνει μπορώ να φτιάξω μαζί του ένα πλάνο που θα με βοηθήσει να ξανακάνω το φαγητό απόλαυση και όχι διαταραχή.

 

Μελίνα Μακρίδου, MScΨυχολογία Υγείας,University of Bristol, UK, Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt

 

 

Πείτε μας τη γνώμη σας