Google+

Ο Θυμός των παιδιών

Τα παιδιά θυμώνουν, όπως θυμώνουμε κι εμείς, συχνά για πράγματα απλά, καθημερινά (π.χ. όταν χαλάει ένα παιχνίδι τους), αλλά και για πιο σύνθετα, όπως όταν οι γονείς χωρίζουν. Ο θυμός τους μπορεί να εκφράζεται με μία πληθώρα συμπεριφορών. Το χτύπημα, το δάγκωμα, η κλοτσιά, η μπουνιά και φυσικά το κλάμα και η τσιρίδα αποτελούν, όσο κι αν μας φαίνεται περίεργο, τις πιο υγιείς μορφές έκφρασής του ήδη από τα πρώτα χρόνια ζωής του παιδιού.

Αντίθετα, οι πιο «αθόρυβες» συμπεριφορές και εκφράσεις θυμού είναι αυτές που πρέπει να μας ανησυχήσουν και να μας θορυβήσουν. Συχνά μάλιστα  τέτοιες συμπεριφορές μπορεί να μην τις αντιληφθούμε καν, καθώς ο θυμός μεταμορφώνεται σε παθητικότητα, απάθεια, εσωστρέφεια, υπερκινητικότητα, ευερεθιστότητα ή ακόμα χειρότερα σε κεφαλαλγίες, στομαχικές διαταραχές, πυρετό, αϋπνία και άλλα ελαφριάς μορφής ή πιο σοβαρά σωματικά συμπτώματα.

Γιατί, λοιπόν, ο θυμός, ενώ είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα, όπως αυτό του φόβου, της χαράς, της λύπης, δυσκολεύει τόσο εμάς όσο και τα παιδιά;

Ένα μέρος της απάντησης μπορούμε να το βρούμε αν αναρωτηθούμε τι γίνεται με τον δικό μας θυμό. Είμαι εξοικειωμένη μαζί του ή μήπως είναι για μένα ένα συναίσθημα «ταμπού»; Μου επιτρέπω να θυμώνω και πότε; Πώς αντιδρώ; Χρειάζεται να έχουμε στο μυαλό μας ότι όταν ένα συναίσθημα δεν είναι αποδεκτό από εμάς τους ίδιους, συνήθως νιώθουμε άβολα και αμήχανα όταν το συναντούμε και στους άλλους. Αυτό συμβαίνει και όταν αντικρίζουμε το θυμό των παιδιών μας. Είναι σαν να μας ζητάει κάποιος να του υποδείξουμε πώς να οδηγήσει ένα αυτοκίνητο τη στιγμή που εμείς δεν έχουμε πιάσει ποτέ τιμόνι στα χέρια!

Από τη στιγμή που εμείς οι ενήλικοι δεν έχουμε βρει ακόμα τον τρόπο να εκφράσουμε και να διαχειριστούμε τον θυμό μας δημιουργικά – και σε καμία περίπτωση δεν εννοώ το να τον «καταπίνουμε» – σκεφτείτε πόσο δύσκολο είναι να το διδάξουμε αυτό σ” ένα παιδί. Με άλλα λόγια, χρειάζεται να είμαστε εμείς οι ίδιοι σε θέση να μάθουμε στο παιδί μας όχι το αν και πότε θα θυμώνει – αυτό είναι κάτι που δεν μπορούμε να το καθορίσουμε, όπως δεν μπορούμε να προγραμματίσουμε το πότε θα χαρούμε, θα στενοχωρηθούμε ή θα φοβηθούμε, κ.ο.κ. – αλλά το να αναγνωρίζει στον εαυτό του το συναίσθημα του θυμού και να το εκφράζει δημιουργικά και όχι καταστροφικά, τόσο απέναντι στους άλλους όσο και απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό.

Στην ηλικία των 10 μηνών το κλάμα είναι ο μόνος τρόπος έκφρασης σχεδόν όλων των δυσάρεστων συναισθημάτων και άρα χρειάζεται να το σεβαστούμε. Αντίστοιχα, το χτύπημα, η κλοτσιά και η μπουνιά μπορεί να αποτελούν αποδεκτές συμπεριφορές, που όμως χρειάζεται σιγά σιγά να βελτιώσουμε, για ένα παιδάκι 2 ετών που αρχίζει σταδιακά να συνειδητοποιεί τη δύναμή του και προσπαθεί άκομψα σε πρώτη φάση να μας δείξει ότι έχει θυμώσει. Όσο το παιδί μεγαλώνει και η δυνατότητα για επικοινωνία μαζί του επίσης αυξάνεται χρειάζεται σταδιακά να του δείξουμε:

1. Η διάθεσή του να δείρει και να καταστρέψει είναι μάλλον θυμός

2. Είναι φυσιολογικό να θυμώνει. Έχει δικαίωμα να θυμώνει, όπως κι εγώ (αυτό άλλωστε το έχει μάλλον καταλάβει)

3. Έχει περισσότερες πιθανότητες να πετύχει αυτό που θέλει όταν μιλήσει (ακόμα και με φωνές) για τον θυμό του, παρά όταν δέρνει και καταστρέφει…

4. Εγώ (η μαμά και ο μπαμπάς) θα συνεχίζω να το αγαπάω, ακόμα και όταν θυμώνει!!!

Mαρία Ιωαννίδου Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt

www.child-therapy.gr

Πείτε μας τη γνώμη σας