Google+

Επίσκεψη σε ειδικό…Τι με εμποδίζει;

Η απόφαση να απευθυνθεί κάποιος σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας αρκετές φορές φαντάζει αρκετά δύσκολη, ακόμη και σε εκείνες τις περιπτώσεις που κρίνεται πια αναγκαίο και αναπόφευκτο. Συνήθως προβάλλονται λόγοι και δικαιολογίες που αναβάλλουν την απόφαση για επίσκεψη και παρατείνεται για λίγο καιρό ακόμη.

   Η ιδέα του να σηκώσει κανείς το τηλέφωνο, να ζητήσει στήριξη και να πάει στο ραντεβού είναι πολύ δύσκολο να γίνει πράξη για τους περισσότερους ανθρώπους. Ο κυριότερος λόγος που έχω εντοπίσει, πηγάζει από την πεποίθηση αυτών των ανθρώπων ότι «θα τα καταφέρω μόνος  μου» και η αντίληψη που συνοδεύει αυτή την πεποίθηση ότι «αν τελικά ζητήσω βοήθεια θα σημαίνει ότι απέτυχα να το αντιμετωπίσω μόνος μου». Ουσιαστικά η μεγαλύτερη δυσκολία εντοπίζεται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι δεν επιτρέπουν στον εαυτό τους να ζητήσουν στήριξη, βοήθεια και φροντίδα από κάποιον άλλον. Η νοηματοδότηση που συνήθως ακολουθεί αυτή τη διαδικασία είναι μία διαστρεβλωμένη εικόνα και αντίληψη για τον εαυτό τους ότι η στήριξη ισούται με αδυναμία. Αρνούνται ουσιαστικά την ανθρώπινη φύση και ύπαρξή τους που αναφέρεται σε ένα «όλον» που περιλαμβάνει δυνατότητες και περιορισμούς, δυνατά και αδύναμα σημεία, ικανότητες και μειονεκτήματα και ότι πάνω από όλα είμαστε τρωτοί (από τη στιγμή που πεθαίνουμε) και όχι παντοδύναμοι. Όμως αυτή καθεαυτή η διαδικασία αυτών των ανθρώπων που δυσκολεύονται να ζητήσουν στήριξη, συνιστά και το κεντρικό θέμα τους, το μοτίβο της συμπεριφοράς τους και της ζωής τους, για αυτό το λόγο όταν τελικά αποφασίσουν να επισκεφτούν έναν ειδικό και να δεσμευτούν σε μία θεραπευτική σχέση μαζί του, έχει ήδη επιτευχθεί ένα μεγάλο μέρος της θεραπείας τους.

    Αυτή η παραπάνω εσωτερική σύνδεση ότι η στήριξη ισούται με την αδυναμία ενισχυεται ακόμη περισσότερο με το ταμπού της ψυχοθεραπείας, ότι όσοι απευθύνονται σε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας είναι αδύναμοι. Ότι ουσιαστικά, οι συναισθηματικές και νοητικές δυσκολίες θεωρούνται συχνά ηθικά παραπτώματα ή ελαττώματα της προσωπικότητας. Όποιος δεν μπορεί να δώσει μόνος του απάντηση σε δυσκολίες που αντιμετωπίζει θεωρείται αδύναμος και έτσι η θεραπεία τείνει να στιγματίζεται ως η αδύναμη λύση.  Η ουσία όμως και η αλήθεια γύρω από τη θεραπεία αναδεικνύει το εντελώς αντίθετο. Ο Ryan Howes (Ph.D Κλινικού ψυχολόγου)  υποστηρίζει ότι ” η αναζήτηση βοήθειας σημαίνει ότι είστε στη φάση ανάληψης δράσης, ενώ απαιτεί μεγαλύτερη δύναμη από ότι η παθητική αναμονή σε μία μη λειτουργική κατάσταση” 

    Η ψυχοθεραπεία για να βοηθήσει το άτομο να βελτιώσει τη ζωή του και να αναγνωρίσει ότι το ίδιο είναι υπεύθυνο για τις επιλογές του, κινείται σε δύο άξονες :την ΑΥΤΟ-υποστήριξη και την ΕΤΕΡΟ-υποστήριξη με στόχο την ενσωμάτωση και των δύο μέσα στην ψυχοσύνθεση του ατόμου. Συνήθως οι άνθρωποι κινούνται είτε στον έναν πόλο είτε στον άλλο, δηλ είτε πιστεύουν ότι μπορούν να κάνουν τα πάντα μόνοι τους χωρίς βοήθεια είτε εξαρτώνται μονίμως από τους άλλους και αδυνατούν να ανακαλύψουν και να εμπιστευτούν τις εσωτερικές πηγές στήριξης του εαυτού τους. Η φροντίδα όμως για τον εαυτό μας περιλαμβάνει στο να εμπιστευτώ καταρχήν εμένα και τις δυνατότητές μου και ταυτόχρονα να μου επιτρέπω να ζητάω στήριξη και βοήθεια από τους άλλους.

   Η δυσκολία λοιπόν αυτή, το να επισκεφτώ ένα ειδικό, δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που φαινομενικά λύνει. Μένει μια μόνιμη εκκρεμότητα, ένας ανοιχτός λογαριασμός και το άτομο βιώνει μία αγχωτική κατάσταση αναμονής επίλυσης του προβλήματος που το βασανίζει. Για λίγο διάστημα μπορεί και να λειτουργήσει. Η ανάγκη του ανθρώπου να αποφύγει κάτι είναι τόσο δυνατή που μπορεί όντως να οδηγήσει στην εξαφάνιση ή την απώθηση του προβλήματος, η οποία φυσικά είναι εντελώς προσωρινή.  Το πρόβλημα θα ξαναεμφανιστεί σε μεγαλύτερη ένταση μέσα από κάποιο σύμπτωμα είτε σωματικό (ψυχοσωματικά) είτε ψυχικό (κατάθλιψη, κρίσεις πανικού κτλ) Η κατάσταση γίνεται κρίσιμη καθώς πλέον επηρεάζεται η λειτουργικότητα του ανθρώπου στην καθημερινότητά του και πλήττεται όλο το πλέγμα των σχέσεων του.

 Αυτό που εξίσου έχω συνειδητοποιήσει μέσα από την επαγγελματική μου εμπειρία, είναι ότι πέρα από τη δυσκολία να ζητήσω στήριξη, ελλοχεύει ένας φόβος απέναντι στη θεραπευτική διαδικασία που είναι ο φόβος της αλλαγής. Η ψυχοθεραπεία φέρνει σε επαφή το άτομο με το τι σημαίνει η διαδικασία «δουλειά με τον εαυτό μου» και ταυτόχρονα με την ευθύνη που το ίδιο καλείται να αναλάβει για τις επιλογές του σε σχέση με την πορεία που επιθυμεί να έχει η ζωή του. Ο ειδικός φωτίζει τις πτυχές του προβλήματος του ατόμου και το βοηθάει στην κατανόηση και διερεύνηση της διαδικασίας του, όμως οι τελικές αποφάσεις και αλλαγές για τη ζωή του θα γίνουν από το ίδιο το άτομο. Για αυτό το λόγο όλη αυτή η αλλαγή την οποία από τη μία επιθυμεί να βιώσει και ταυτόχρονα φοβάται, συνεπάγεται ότι η απόφαση αυτή χρειάζεται χρόνο και μία εσωτερική επεξεργασία. Για τον καθένα άλλωστε είναι πολύ μοναδικός ο τρόπος και ο χρόνος για να ¨ ωριμάσει¨ αυτή η απόφαση.

        Ο φόβος της αλλαγής και η αδυναμία του να ζητήσω στήριξη είναι από τους σημαντικότερους λόγος που ένα άτομο δυσκολεύεται να πάρει την απόφαση να απευθυνθεί σε ειδικό και έτσι κρύβεται πίσω από δικαιολογίες, αναβάλλει και σαμποτάρει τον εαυτό του από την εξέλιξή του. Πολλές φορές έχω ακούσει ότι “δεν έχω χρήματα και χρόνο για μένα”. Πόσες φορές είμαστε γενναιόδωροι με τον εαυτό μάς; Πόσο πιστεύετε ότι αξίζετε να κάνετε προτεραιότητα τον εαυτό σας και να του δώσετε χώρο και χρόνο να εκφραστεί, να αναπτυχθεί και να ανθίσει;

  Η ψυχοθεραπεία είναι μία φροντίδα στον εαυτό μας που προϋποθέτει δέσμευση με συνέπεια και σταθερότητα. Δεν μπορούμε να περιμένουμε διαφορετικά αποτελέσματα κάνοντας τα ίδια πράγματα. Δεν γίνεται να περιμένουμε κάτι να γίνει, κάτι να αλλάξει, χωρίς να κάνω κάτι διαφορετικό. Χρειάζεται να είμαι «εκεί» , δίπλα μου και να δεσμευτώ απέναντι μου ότι θα με φροντίζω με συνέπεια και δεν θα με ξεχνώ. Σαν ένα φυτό που όσο το φροντίζω τόσο αναπτύσσεται και ανθίζει.

Αλεξάνδρα Γκιμπιρίτη, Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt, μέλος της HAGT (Hellenic Assosiation for Gestalt Therapy) & EAGT ( European.A.G.T.), www.soultherapist.gr

Πείτε μας τη γνώμη σας